Uncategorized

Επιλογές με τα κριτήρια των άλλων….

Κάθε χρόνο τέτοια εποχή στο Οικονομικό Πανεπιστήμιο Αθηνών οργανώνουμε εκδηλώσεις για να γνωρίσουν οι μαθητές και οι μαθήτριες λυκείου τα τμήματα του πανεπιστημίου. Καθηγητές και απόφοιτοι μιλάνε στους μαθητές για το πρόγραμμα σπουδών, το πανεπιστήμιο, την εμπειρία τους και απαντούν στις ερωτήσεις τους.  Χθες είχαμε μια τέτοια εκδήλωση. Και μία από τις ερωτήσεις τράβηξε την προσοχή μου περισσότερο από τις άλλες. Η ερώτηση αφορούσε τις βάσεις των τμημάτων στις πανελλαδικές εξετάσεις και το πώς αυτές αποτελούν κριτήριο επιλογής.

Με πήγε πολλά χρόνια πίσω, τότε που διάλεγα εγώ. Ο τρόπος που διάλεξα τμήμα ήταν αυτός που είχε στο μυαλό του ο μαθητής που έκανε το ερώτημα, αυτός που έχουν στο μυαλό τους εκατοντάδες μαθητές, οι γονείς τους και οι καθηγητές τους.

Η σειρά προτίμησης ακολουθεί τις βάσεις. Αυτό που έχει την υψηλότερη βάση μπαίνει πρώτο και ούτω καθ’ εξής.

Έτσι ακριβώς διάλεξα. Ήταν η πρώτη και τελευταία φορά που άφησα να με επηρεάσουν και να με τρομάξουν τα λόγια τρίτων και δεν επέλεξα αυτό που πραγματικά ήθελα, αλλά αυτό που ήταν καλύτερο στα χαρτιά. Τα επιχειρήματα που μου είπαν ήταν δύο. Ότι δεν θα βρω δουλειά με το τμήμα που ήθελα («θα πεθάνεις στην ψάθα» ήταν η ακριβής διατύπωση) και ότι είναι κρίμα εγώ που είμαι μαθήτρια του 20 να μην μπω στο τμήμα με την υψηλότερη βάση αλλά σε «κατώτερο», όπως ήταν η ακριβής διατύπωση.

Δεν αρνούμαι πως η επιλογή μου αποδείχθηκε εξαιρετική, μου ταίριαξε και μου έδωσε πολλές ευκαιρίες. Αλλά ήταν καθαρή συγκυρία. Το ότι την υψηλότερη βάση στη δέσμη μου εκείνη τη χρονιά την είχε το καλύτερο πανεπιστήμιο της Ελλάδας (μεροληπτώ φυσικά υπέρ του ΟΠΑ, αλλά δε σημαίνει ότι κάνω λάθος ;-)), ήταν καθαρή συγκυρία. Όπως συγκυρία ήταν και το ότι πέρασα σε αυτή την πρώτη επιλογή και όχι στη δεύτερη ή την τρίτη που καθόλου ελκυστικές δεν μου φαίνονται τώρα που ξέρω περισσότερα. Εξάλλου, δεν θα μάθω ποτέ πώς θα ήταν η συνέχεια, αν είχα διαλέξει το τμήμα που τότε ήθελα να παρακολουθήσω. Έχω γράψει πολλές φορές πως είναι λάθος να κρίνεις τις αποφάσεις βάσει αποτελέσματος. Τις αποφάσεις τις κρίνουμε με βάση τα δεδομένα που είχαμε τη στιγμή που τις λάβαμε.

Είκοσι χρόνια μετά, δεν έχει αλλάξει τίποτα. Οι μαθητές αποφασίζουν με βάση τα ίδια κριτήρια, με βάση τους ίδιους φόβους. Να μην μείνουν χωρίς δουλειά και να μην χάσουν κάτι από το prestige που μπορούν να διεκδικήσουν. Δυστυχώς, είναι τα ίδια κριτήρια που πολλοί κάνουν κι άλλες επιλογές στη ζωή τους. Διαλέγουν τη δουλειά που έχει τον πιο σπουδαίο τίτλο και τα πιο πολλά μηδενικά κι ας μην περνάνε καλά σε αυτή. Διαλέγουν τον σύντροφο που δείχνει τέλειος στα χαρτιά κι ας μην τους κάνει χαρούμενους. Διαλέγουν φίλους που είναι «χρήσιμοι» κι ας μην έχουν τίποτα ουσιαστικό να πουν μαζί τους. Διαλέγουν γειτονιά να μείνουν που θεωρείται «καλή» κι ας είναι το σπίτι τους υπόγειο ή υπερβολικά μικρό. Διαλέγουν πολλά πράγματα με τα κριτήρια των άλλων, με τα κριτήρια της πλειοψηφίας.

Δεν μπορώ να γυρίσω το χρόνο και να πω στον εαυτό μου να ακολουθήσει την καρδιά του. Δεν χρειάζεται κιόλας. Η ζωή, όταν θες κάτι πολύ, βρίσκει έναν τρόπο να στο φέρει. Έστω κι από άλλο δρόμο. Και εκείνο που ήθελε η καρδιά μου να ακολουθήσει είναι σήμερα μέρος της ζωής μου με τις ιδανικότερες συνθήκες. Δηλαδή, χωρίς την πίεση του βιοπορισμού. Και μου δίνει μεγάλη χαρά. Βέβαια, αν αυτό που ήθελε η καρδιά μου ήταν η ιατρική, δεν θα την είχα αυτή την επιλογή. Συγκυρίες….

Θα πω λοιπόν, σε όσους είναι τώρα μαθητές και έχουν μπροστά τους αυτή την επιλογή, να μην κοιτάξουν τις βάσεις. Ανεβοκατεβαίνουν.

Θα πω να ξεκινήσουν από αυτό που τους φαίνεται πιο ενδιαφέρον ως αντικείμενο. Αυτό που θα ήθελαν να περάσουν τέσσερα χρόνια να το γνωρίσουν καλύτερα. Να προσμετρήσουν το πανεπιστήμιο και τη φήμη του. Σπουδές δεν είναι μόνον τα μαθήματα. Είναι η φιλοσοφία κάθε πανεπιστημίου, είναι οι υπόλοιπες ευκαιρίες που σου δίνει, είναι η ευρύτερη παιδεία που σου προσφέρει, είναι ο τρόπος σκέψης που σου καλλιεργεί. Θα πω να συνυπολογίσουν κι άλλους παράγοντες που ίσως είναι σημαντικοί για τον καθένα. Ας συνυπολογίσουν και τις βάσεις. Άμα κάτι είναι δημοφιλές, προφανώς για κάποιο λόγο αξίζει. Προτείνω να τον εντοπίσουν αυτόν τον λόγο. Δεν είναι πάντα η υψηλή ποιότητα ούτε οι μελλοντικές ευκαιρίες.

Θα πω ακόμα, αυτή τη στάση να την κρατήσουν γενικώς στη ζωή τους. Να διαλέγουν με βάση τα δικά τους κριτήρια, όχι των άλλων. Γιατί είναι η δική τους ζωή. Κι αν αποδειχθεί λάθος, θα ναι το δικό τους λάθος και θα χουν κερδίσει από αυτό περισσότερα από όσα νομίζουν. Τώρα που το σκέφτομαι, το λάθος είναι πολύ σχετική έννοια. Υπάρχουν απολύτως σωστά λάθη και απολύτως λάθος σωστά.

Θα πω κι ένα τελευταίο. Οι σπουδές στο πανεπιστήμιο έχουν πολλά περισσότερα να μας δώσουν από δουλειά. Τις αδικούμε κι αδικούμε και τον εαυτό μας, αν τις υποβαθμίζουμε σε απλό μέσο επαγγελματικής εξέλιξης.

 

Μαρίνα Ψιλούτσικου

Advertisements

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s